Cumhurbaşkanı Erdoğan: “COP31 İklim Kriziyle Mücadelede Uygulama ve Somut İlerleme Dönüm Noktası Olmalı”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi’nin açılış toplantısında yaptığı konuşmada, iklim değişikliğiyle mücadelede somut adımların önemini vurguladı. Küresel ısınma, biyolojik çeşitlilik kaybı, doğal kaynakların aşırı tüketimi ve gıda güvenliğinin tehlikeye girmesinin insanlığın ortak sorunları olduğunu belirten Erdoğan, Türkiye’nin COP31 Başkanlığı döneminde uygulama odaklı bir yaklaşım benimsediğini söyledi.

Zirve kapsamında devlet ve hükümet başkanlarını Türkiye’de ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Erdoğan, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese’ye, Brezilya ve Azerbaycan’a konferans sürecine katkılarından dolayı teşekkür etti.

“COP31’İ ANADOLU’NUN ZENGİNLİĞİNİ YANSITACAK ŞEKİLDE TASARLADIK”

Türkiye’nin ilk kez COP Liderler Zirvesi’ne ev sahipliği yaptığını hatırlatan Erdoğan, konferansın çalışma alanları ve etkinliklerinin Anadolu’nun kültürel ve doğal zenginliklerini yansıtacak şekilde hazırlandığını ifade etti.

Erdoğan, “COP31’i gerek çalışma ve etkinlik alanları, gerekse kapsam ve içerik bakımından Anadolu’nun zenginliğini yansıtacak şekilde tasarladık. Mavi ve yeşil bölgedeki salonlara tarihimizdeki büyük şahsiyetlerin, kültür mirasımızın eşsiz güzelliklerinin, tabiat varlıklarımızın isimlerini verdik.” dedi.

Konferans kapsamında Barış Adası’ndan Sıfır Atık Köylerine, sergi ve panellerden açık hava etkinliklerine, film gösterimlerinden uygulama atölyelerine kadar farklı etkinliklerin planlandığını belirten Erdoğan, düşük emisyonlu ulaşım, sıfır atık, su ve enerji verimliliği ile karbon dengeleme uygulamalarının birlikte yürütüldüğünü kaydetti.

“Dünya Ortak Evimiz” temasıyla düzenlenen kısa film yarışmasının ödüllerinin 14 Kasım’da takdim edileceğini açıklayan Erdoğan, COP31’in iklim kriziyle mücadelede yeni bir dönüm noktası olmasını temenni etti.

“İNSANLIK OLARAK EVİMİZİN TEK BİR ÇATISI VARDIR”

Çevre duyarlılığının farklı medeniyetlerin, kültürlerin ve dinlerin ortak hassasiyetlerinden biri olduğunu vurgulayan Erdoğan, insanlığın ortak bir dünyayı paylaştığına işaret etti.

Erdoğan, “İnsanlık olarak evimizin tek bir çatısı vardır. O da gökyüzüdür. İnsanlık olarak evimizin tek bir bahçesi vardır. O da yeryüzüdür. Şunu da açık açık söylemek isterim ki bizim başka bir gökyüzümüz, başka bir yeryüzümüz, denizlerimiz, okyanuslarımız, ormanlarımız yoktur.” ifadelerini kullandı.

Aşırı tüketim anlayışının insanlığı derin bir varoluş kriziyle karşı karşıya bıraktığını belirten Erdoğan, “Küresel ısınmadan biyolojik çeşitliliğin yok olmasına, doğal kaynakların ölçüsüz tüketiminden gıda güvenliğinin tehlikeye düşmesine, ekolojik tahribattan ani ve yıkıcı iklim hadiselerine ciddi sorunlarla yüzleşiyoruz. Yanan bir ormanın, kuruyan bir ırmağın, kirlenen bir denizin, kesilen bir ağacın gezegenin tamamının canını yaktığını hepimiz çok iyi biliyoruz.” diye konuştu.

İklim krizinin Akdeniz Havzası’ndan Afrika’ya, Asya’dan Pasifik’in küçük ada devletlerine kadar hiçbir ülkeyi etkilerinden bağımsız bırakmadığını kaydetti.

“BİR UYGULAMA COP’U OLMASINI HEDEFLEDİK”

İlk COP toplantısından bu yana iklim değişikliğiyle mücadele konusunda önemli kararlar alındığını ancak uygulama aşamasında aynı başarının sağlanamadığını belirten Erdoğan, Paris Anlaşması’nda belirlenen hedeflere ulaşılmadığı her dakikanın riskleri ve maliyetleri artırdığını söyledi.

Erdoğan, “Önümüzde iki seçenek var. Ya zorluklara bakıp şikayet edeceğiz ya da umuda sarılıp harekete geçeceğiz. Biz karanlığa yumruk sallamak yerine mum yakmayı tercih ettik.” dedi.

Türkiye’nin COP31 Başkanlığını bu anlayışla üstlendiğini ifade eden Erdoğan, konferansın sonraki organizasyonlara örnek olması amacıyla bir “uygulama COP’u” olarak tasarlandığını bildirdi. Avustralya ile kurulan ortaklığın iklim değişikliğiyle mücadeleye yeni bir katkı sunacağına inandığını dile getirdi.

Antalya’nın farklı kültür ve medeniyetleri bir araya getiren tarihî kimliğine de değinen Erdoğan, Türkiye’nin medeniyet anlayışının merkezinde tabiata saygının bulunduğunu söyledi.

“Biz bir karıncayı incitmeyi bile kul hakkı sayan, ‘yarın kıyametin kopacağını bilseniz dahi elinizdeki son fidanı toprağa dikin’ anlayışını düstur edinen bir milletiz.” diyen Erdoğan, “Yaş kesen baş keser” atasözünün de doğaya verilen önemi gösterdiğini ifade etti.

2053 NET SIFIR EMİSYON HEDEFİ

Türkiye’nin iklim değişikliğiyle mücadelede sorunun değil çözümün parçası olmaya çalıştığını belirten Erdoğan, kalkınma hedefleri ve enerji güvenliği planlanırken çevresel faktörlerin dikkate alındığını kaydetti.

Erdoğan, “2053 Net Sıfır Emisyon” hedefi doğrultusunda Yeşil Kalkınma yolculuğunun sürdürüldüğünü, enerji, sanayi, ulaştırma ve tarım başta olmak üzere tüm sektörlerin karbonsuzlaşma hedefiyle yeniden yapılandırıldığını söyledi.

Yenilenebilir enerji yatırımlarının artırıldığını, enerji verimliliğinin yükseltildiğini ve temiz ulaşım çözümlerinin yaygınlaştırıldığını belirten Erdoğan, kurulu elektrik gücünde yenilenebilir enerji kaynaklarının payının yüzde 60’ın üzerine çıktığını bildirdi.

Yürürlüğe giren İklim Kanunu ile yapısal dönüşümün hukuki ve kurumsal altyapısının güçlendirildiğini ifade eden Erdoğan, su verimliliği seferberliğiyle su kaynaklarının korunmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü kaydetti. Her yıl 11 Kasım’da Millî Ağaçlandırma Günü kapsamında milyonlarca tohum ve fidanın toprakla buluşturulduğunu hatırlattı.

10 ÖNCELİKLİ ALANDA SOMUT İLERLEME HEDEFİ

COP31 Başkanlığı kapsamında Uluslararası Enerji Ajansı ve Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Teşkilatı ile stratejik ortaklık kurulduğunu belirten Erdoğan, bu kuruluşların uzmanlığının konferansın uygulama gündemine taşındığını ifade etti.

Erdoğan, “Temiz enerji dönüşümünden sıfır atığa, gıda güvenliğinden sanayileşmeye, iklime dirençli şehirlerden okyanusların korunmasına uzanan 10 adet öncelikli alanda somut ilerlemeler sağlamayı hedefliyoruz.” dedi.

Önümüzdeki 10 yıl içinde elektrik kullanım oranının yüzde 50 artırılmasının, atık üretimindeki artışın yarıya indirilmesinin ve sanayide döngüsel malzeme kullanımının yaygınlaştırılmasının amaçlandığını bildirdi.

SIFIR ATIK HAREKETİNDE GERİ KAZANIM ORANI YÜZDE 40’A YAKLAŞTI

Erdoğan, eşi Emine Erdoğan’ın öncülüğünde 2017’de başlatılan Sıfır Atık hareketinin uluslararası ölçekte çevre girişimine dönüştüğünü belirtti.

Hareketin başladığı dönemde yaklaşık yüzde 13 olan ulusal geri kazanım oranının 2025 yılı sonu itibarıyla yüzde 40’a yaklaştığını açıklayan Erdoğan, 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını söyledi.

BM Genel Kurulu kararıyla 30 Mart’ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesini ortak mücadelenin küresel kazanımlarından biri olarak değerlendiren Erdoğan, sıfır atık hedefine ulaşılıncaya kadar çalışmaların sürdürüleceğini kaydetti.

İKLİM FİNANSMANI VE KÜÇÜK ADA DEVLETLERİ VURGUSU

Enerji dönüşümünde ülkelerin farklı kalkınma ihtiyaçlarını ve enerji güvenliğini gözeten adil politikaların önemine dikkati çeken Erdoğan, iklim değişikliğine en az katkıda bulunan ülkelerin çoğu zaman krizin en ağır sonuçlarıyla karşı karşıya kaldığını söyledi.

En az gelişmiş ülkelerin ve gelişmekte olan küçük ada devletlerinin finansmana, teknolojiye ve kapasite geliştirme imkânlarına erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini belirten Erdoğan, iklim finansmanının daha ulaşılabilir, öngörülebilir ve ihtiyaçlara cevap verebilir hâle getirilmesini istedi.

Erdoğan, tarihsel olarak küresel karbon bütçesini daha fazla kullanan gelişmiş ülkelerin emisyon azaltımı ve finansman konusunda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.

Bu alandaki açığın giderilmesi amacıyla eylül ayında duyurulan İklim Uygulama Köprüsü girişimine de değinen Erdoğan, BRIDGE adı verilen modelle yerel ihtiyaçların somut yatırımlarla buluşturulmasının amaçlandığını bildirdi.

Pasifik ülkelerinin ihtiyaçlarının COP31 gündeminde daha görünür hâle getirilmesinin öncelikleri arasında bulunduğunu belirten Erdoğan, Fiji ve Tuvalu’da gerçekleştirilen hazırlık toplantılarının bu yaklaşımın bir parçası olduğunu söyledi.

Erdoğan, “Sizlerin de katkılarıyla deniz seviyesindeki artıştan en çok etkilenecek ülkelerin sesini, Antalya’dan tüm dünyaya duyuracağımıza inanıyorum.” dedi.

Kuraklık, toprak kaybı ve aşırı hava olaylarının tarımsal üretimi ve sağlıklı gıdaya erişimi tehdit ettiğini vurgulayan Erdoğan, temiz teknolojilerin yaygınlaştırılması, yatırım imkânlarının geliştirilmesi ve sanayinin rekabet gücünün artırılmasının önemine işaret etti. Şehirlerde iklim risklerine karşı dayanıklı altyapıların, verimli binaların ve sürdürülebilir yaşam alanlarının oluşturulmasına odaklandıklarını kaydetti.

Yerel yönetimlerin finansmana erişiminin iklim dönüşümünün başarısında belirleyici olacağını dile getiren Erdoğan, savaşlar, krizler, göç, açlık ve yoksulluğun uluslararası dayanışmaya duyulan ihtiyacı artırdığını söyledi.

“GAZZE’DE SADECE BİR SOYKIRIM DEĞİL, AYNI ZAMANDA BİR ÇEVRE-KIYIM YAŞANMIŞTIR”

Silahlı çatışmaların yalnızca insanları değil, doğayı da ağır biçimde etkilediğini belirten Erdoğan, Gazze’de yaşanan yıkımı örnek gösterdi.

Erdoğan, “Birleşmiş Milletler Genel Kurulu hitabımda da vurguladığım gibi Gazze’de sadece bir soykırım değil aynı zamanda bir çevre-kıyım yaşanmıştır. Gazze’de asırlık zeytin ağaçları kesildi. Biz bugün zeytin ağacı diktik. Asırlık zeytin ağaçları kesilirken toprak kirletildi, su kirletildi, şehirler devasa birer enkaz yığınına çevrildi.” ifadelerini kullandı.

Gazze’de altyapının yok edilmesi ve aşırı yağışların birleşmesiyle çok sayıda çadır ve barınağın sular altında kaldığını belirten Erdoğan, yüz binlerce Filistinlinin ağır koşullarda yaşam mücadelesi verdiğini söyledi.

Bölgeye insani yardımların geçişine izin verilmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, “Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapmak, bakın çok açık konuşuyorum, zayıflıktır, acizliktir, hepsinden öte vicdansızlıktır.” dedi.

Erdoğan, “Bölgeye insani yardımların geçişine derhal izin verilmeli, bu tecrit politikası son bulmalı, bu zulüm, bu gaddarlık artık sona ermeli ve erdirilmelidir.” ifadeleriyle uluslararası topluma çağrıda bulundu.

“DAHA TEMİZ, DAHA YEŞİL VE DAHA ADİL BİR DÜNYA”

Konuşmasının sonunda insan ile tabiat arasında evrensel bir merhamet anlayışına ihtiyaç duyulduğunu belirten Erdoğan, iklim krizine karşı liderlerin siyasi kararlılık göstermesi gerektiğini söyledi.

Erdoğan, “Dünya yaşanamaz bir yer olmadan, gelecek nesillere bırakacağımız en kıymetli miras daha temiz, daha yeşil ve daha adil bir dünya olacaktır.” diye konuştu.

Türkiye’nin COP31 kapsamında yeni bir hedef ortaya koyduğunu belirten Erdoğan, gençlerin bu doğrultuda ilerleyeceğine inandığını ifade etti. Konferansın tüm insanlık için hayırlı sonuçlar doğurmasını dileyen Erdoğan, COP32 Başkanlığını üstlenecek Etiyopya’ya başarılar dileyerek konuşmasını tamamladı.

ZİRVEDE GÖSTERİ VE FİLM SUNUMLARI

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşması sırasında öne çıkan başlıklar sahnedeki ekrana yansıtıldı. Program kapsamında Anadolu Ateşi, Türkiye’nin yedi bölgesinden halk oyunlarını tek koreografide birleştiren gösterisini sundu.

Zirvede ayrıca Türkiye’nin iklim politikalarına ilişkin mesajlarını içeren “Uygulama COP’u” filmi gösterildi. COP31’in şarkısı “Let’s COP” da liderlerin beğenisine sunuldu.